Kuchunguza Nani Anazungumza Kirombo au Kiswahili kwenye Maeneo Teule ya Matumizi katika Kudumisha Lugha
Abstract & Details
Research Area
Educational
Keywords
-
Abstract
Ubadilikaji wa lugha na udumishaji wa lugha ni mada ambazo kwa muda mrefu sasa zimewavutia wataalamu mbalimbali wa Isimujamii. Makala haya yalishughulikia udumishaji wa Kirombo yakiwa na lengo la kuchunguza kama lugha hii inadumishwa au la. Lengo la makala haya lilikuwa kubaini nani anatumia Kirombo na nani anatumia Kiswahili kwenye maeneo teule ya matumizi katika kudumisha lugha na kuhitimisha kama Kirombo kinadumishwa au la. Ili kufikia lengo hili watafiti walitumia mbinu za hojaji, mahojiano na ushuhudiaji katika kukusanya data. Aidha, utafiti huu uliongozwa na mkabala wa kinadharia wa uchanganuzi wa kimaeneo kama ulivyotumiwa na Fishman (1972). Nadharia hii inaelezea mazoea ya watu ya kupenda kuchagua lugha fulani itumike katika eneo fulani na lugha nyingine itumike katika eneo jingine, mazoea ambayo hufungamana na utamaduni wa jamii inayohusika na hujengwa na kudumishwa na wazungumzaji wenye utamaduni mmoja na lugha moja. Matokeo ya utafiti yameonesha kwamba udumishaji wa lugha ya Kirombo upo kwa kiasi kidogo ambapo unafanywa zaidi na wazee huku watu wa rika la kati na vijana wakitumia zaidi Kiswahili katika maeneo yote ya matumizi yaliyoteuliwa, hali inayohatarisha kutoweka kwa lugha ya Kirombo kwa vizazi vijavyo. Matokeo haya yamedhihirisha kuwa upo ubadilikaji wa lugha ya Kirombo unaoendelea kuelekea zaidi katika lugha ya Kiswahili. Makala haya yamependekeza hatua mbalimbali za kuchukua ili kunusuru lugha hii isipotee kabisa. Baadhi ya mapendekezo hayo ni pamoja na asasi za serikali, za dini, asasi mbalimbali za lugha, wazazi pamoja na jamii kwa ujumla kusisitiza umuhimu wa kuzungumza lugha ya asili, hasa kwa vijana ambao hawaoni fahari kuzungumza lugha yao ya Kirombo.
License
This work is licensed under a Creative
Commons
Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Author Information
| # | Name | Institute / Affiliation |
|---|---|---|
| 1 | Eva E. Mongula | Chuo Kikuu Kishiriki cha Jordan, Morogoro, Tanzania |
| 2 | Peter T. Mramba | Chuo Kikuu Kishiriki cha Jordan, Morogoro, Tanzania |
How to Cite
Use the following formats to cite this article in your research.
APA Style
Mongula, Eva E. & Mramba, Peter T. (2025). Kuchunguza Nani Anazungumza Kirombo au Kiswahili kwenye Maeneo Teule ya Matumizi katika Kudumisha Lugha. International Journal of Advance Research and Innovative Ideas In Education, 11(4), 599-613.
MLA Style
Mongula, Eva E., and Peter T. Mramba. "Kuchunguza Nani Anazungumza Kirombo au Kiswahili kwenye Maeneo Teule ya Matumizi katika Kudumisha Lugha." International Journal of Advance Research and Innovative Ideas In Education, vol. 11, no. 4, 2025, pp. 599-613.
IEEE Style
Eva E. Mongula and Peter T. Mramba, "Kuchunguza Nani Anazungumza Kirombo au Kiswahili kwenye Maeneo Teule ya Matumizi katika Kudumisha Lugha," International Journal of Advance Research and Innovative Ideas In Education, vol. 11, no. 4, pp. 599-613, 2025.
Vancouver Style
Mongula Eva E., Mramba Peter T.. Kuchunguza Nani Anazungumza Kirombo au Kiswahili kwenye Maeneo Teule ya Matumizi katika Kudumisha Lugha. International Journal of Advance Research and Innovative Ideas In Education. 2025;11(4):599-613.
Harvard Style
Mongula, Eva E. & Mramba, Peter T. (2025) 'Kuchunguza Nani Anazungumza Kirombo au Kiswahili kwenye Maeneo Teule ya Matumizi katika Kudumisha Lugha', International Journal of Advance Research and Innovative Ideas In Education, 11(4), pp. 599-613.
Chicago Style
Mongula, Eva E. and Peter T. Mramba. "Kuchunguza Nani Anazungumza Kirombo au Kiswahili kwenye Maeneo Teule ya Matumizi katika Kudumisha Lugha." International Journal of Advance Research and Innovative Ideas In Education 11, no. 4 (2025): 599-613.
Turabian Style
Mongula, Eva E. and Peter T. Mramba. "Kuchunguza Nani Anazungumza Kirombo au Kiswahili kwenye Maeneo Teule ya Matumizi katika Kudumisha Lugha." International Journal of Advance Research and Innovative Ideas In Education 11, no. 4 (2025): 599-613.
Related Research
IMPLEMENTATION OF THE PANTAWID PAMILYANG PILIPINO PROGRAM (4Ps) AND ACADEMIC PERFORMANCE AMONG LEARNERS
Download PDF
THE LEVEL OF COMPLIANCE AND CHALLENGES IN THE IMPLEMENTATION OF GULAYAN SA PAARALAN PROGRAM
Download PDF
EFFECTIVENESS OF SUPREME ELEMENTARY LEARNER GOVERNMENT (SELG) AND SCHOOL ENGAGEMENT AS PERCEIVED BY LEARNERS
Download PDF
TECH-SAVY AND SOCIAL ISSUE AWARENESS: A PHENOMENOLOGICAL EXPLORATION OF MONCAST STUDENTS’ EXPERIENCES IN LEARNING ABOUT CURRENT SOCIAL ISSUES THROUGH SOCIAL MEDIA
Download PDF
A PREDICTIVE-CORRELATIONAL STUDY ON FAMILY NUTRITION PRACTICES, SLEEP ROUTINES, AND DAILY STRUCTURE AS PREDICTORS OF THE SOCIO-EMOTIONAL DOMAIN DEVELOPMENT OF KINDERGARTEN LEARNERS IN PORTLAMON ELEMENTARY SCHOOL, DIVISION OF SURIGAO DEL SUR: BASIS FOR A “HEALTHY ROUTINE FOR KINDER” PARENT GUIDE
Download PDF
EFFECTIVENESS OF THE CONTEXTUALIZED LEARNING MATERIAL ON BIOGEOCHEMICAL CYCLES AMONG FIRST-YEAR BSIT AUTOMOTIVE TECHNOLOGY STUDENTS
Download PDF
Reimagining ICT in Indian Higher Education: Implications for Teacher Education, Digital Inclusion and Blended Learning in the Post-Pandemic Era
Download PDF
COGNITIVE LOAD–AWARE LESSON DESIGN PRACTICES AND INSTRUCTIONAL CLARITY OF ELEMENTARY TEACHERS IN HINATUAN NORTH DISTRICT, DIVISION OF SURIGAO DEL SUR: AN EXPLANATORY SEQUENTIAL MIXED METHODS STUDY
Download PDF